Spis z natury

Nierzetelnego kontrahenta, spóźniającego się z zapłatą należnych zobowiązań finansowych, ukarać można odsetkami naliczanymi za czas opóźnień. Zezwala na to K.C., który reguluje procesy umowy cywilnoprawnej. Jak więc naliczyć odsetki za zwłokę?

Terminy naliczania odsetek

Zgodnie z art. 481 Kodeksu Cywilnego, jeżeli kontrahent opóźnia się ze spłatą należności, wierzyciel ma prawo zażądać odsetek za czas spóźnienia. Odsetki liczy się od pierwszego dnia , w którym minął termin zapłaty, przy czym:

  • gdy termin zapłaty przypada w dzień ustawowo wolny od pracy, to znaczy w święto lub w niedzielę, wówczas ulega on przesunięciu na następny dzień, nie będący ustawowo wolnym od pracy (np. z niedzieli na poniedziałek)
  • gdy termin zapłaty przypada na inny dzień wolny od pracy, np. na sobotę, wówczas nie ulega on przesunięciu

Jak sporządzić notę odsetkową

Nota odsetkowa, inaczej nazywana też monitem zaległości, musi zawierać wszystkie informacje dotyczące powstałych wierzytelności. Składa się m.in. z:

  • terminu kiedy należy uregulować powstałe zadłużenie wraz z odsetkami
  • daty sporządzenia dokumentu
  • danych wierzyciela i danych dłużnika
  • rodzaju powstałych zobowiązań
  • wskazania sposobu uregulowania płatności
  • podpisu osoby upoważnionej do sporządzenia noty
  • kwoty powstałych zobowiązań i należnych od niej odsetek
  • terminu opóźnień w spłacie

Jak wyliczyć należne odsetki

Kodeks Cywilny reguluje wszystkie procesy, które zachodzą w umowach cywilnoprawnych, dlatego też w postanowieniach umowy między stronami nie można określić odsetek większych niż czterokrotna stopa lombardowa Narodowego Banku Polskiego. Z kolei gdy stopa odsetkowa nie była oddzielnie ustalona między stronami, trzeba zastosować się do art. 481 paragraf 2 Kodeksu Cywilnego K.C., zezwalającego na stosowanie odsetek ustawowych. Obecnie wynoszą one 13 proc. należności w skali rocznej.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964roku - Kodeks Cywilny (Dz. U. z 1964r., Nr 16, poz.93, z późn. zm.):

  • Art. 359.
    § 1. Odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sądu lub z decyzji innego właściwego organu.
    § 2. Jeżeli wysokość odsetek nie jest w inny sposób określona, należą się odsetki ustawowe.
    § 3. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, wysokość odsetek ustawowych, kierując się koniecznością zapewnienia dyscypliny płatniczej i sprawnego przeprowadzania rozliczeń pieniężnych, biorąc pod uwagę wysokość rynkowych stóp procentowych oraz stóp procentowych Narodowego Banku Polskiego.
  • Art. 481.
    § 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
    § 2. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej niż stopa ustawowa, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy.
    § 3. W razie zwłoki dłużnika wierzyciel może nadto żądać naprawienia szkody na zasadach ogólnych.
  • Art. 482.
    § 1. Od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, chyba że po powstaniu zaległości strony zgodziły się na doliczenie zaległych odsetek do dłużnej sumy.
    § 2. Przepis paragrafu poprzedzającego nie dotyczy pożyczek długoterminowych udzielanych przez instytucje kredytowe.