Spis z natury
W artykule 120 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT prawodawca scharakteryzował specjalne tryby dotyczące dystrybucji towarów używanych, dzieł sztuki, rzeczy kolekcjonerskich i antyków w systemie VAT marża. Nakaz ten tłumaczy, iż poprzez towary używane pojmuje się ruchomy dobytek, w dobrym stanie do dalszego użytku w ich obecnym stanie lub po naprawieniu. Charakterystykę tą stosuje się w sytuacji, kiedy asortyment używany zbywany jest przez płatnika, który kupił je lub importował je z przeznaczeniem kolejnej ich sprzedaży (art. 120 ust. 4 ustawy o VAT).
System marża umożliwia nałożenie podatku VAT jedynie na dysproporcję między kosztem zakupu a kosztem sprzedaży, a nie całokształt obrotów otrzymanych przez podatnika.
W myśl ordynacji o podatku VAT, rozliczanie systemem VAT marża jest osiągalne tylko w sytuacji, kiedy asortyment używany był zakupiony od subiektu , który nie jest oficjalnym podatnikiem VAT lub zarejestrowanym podatnikiem podatku od wartości dodanej lub kiedy nabycie było dokonane od formalnego podatnika VAT, a dystrybucja, o jakiej mówi ustawa była zwolniona od akcyzy na fundamencie artykułu 43 ust. 1 pkt 2 lub art. 113 ustawy o VAT oraz podatników VAT, w sytuacji opodatkowania tej dystrybucji w systemie VAT marża.
Idea nałożenia podatku w systemie VAT marża jest następująca: w sytuacji przedsiębiorcy, wykonującego czynności polegające na dostawie towarów używanych, artystycznych dzieł, rzeczy zbieranych oraz staroci nabytych wcześniej przez niniejszego płatnika dla celów nadzorowanej przez niego działalności gospodarczej albo sprowadzonych w celu ponownej sprzedaży. W niniejszych przypadkach podstawą nałożenia podatkiem od towarów oraz usług jest narzut, stanowi on różnicę pomiędzy całościowym zyskiem ze sprzedaży, a ceną kosztu nabycia, zmniejszona o koszt akcyzy.
Dodatkowe ograniczenia w systemie VAT-marża
Sposobność używania nakładania podatku systemem VAT marża podlega
ograniczeniu wypływającemu z art. 120 ust. 10 ustawy o VAT. Z artykułu niniejszego wynika, że użycie systemu VAT marży tyczy się tylko tych dystrybucji asortymentu używanego, które płatnik nabył od:
1) osoby prawnej, osoby fizycznej albo jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, która nie jest płatnikiem podatkowym albo nie jest podatnikiem podatku od wartości dodanej
2) podatników, jeżeli obiektem zakupienia były asortymenty używane nie podlegające podatkowi na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 albo nabycie nastąpiło od małego właściciela firmy, który wykorzystuje zwolnienia z opodatkowania
3) podatników, jeśli dostawa niniejszych asortymentów była opodatkowana w procedurze narzutu
4) podatników podatku od wartości dodanej, jeśli dostawa tychże asortymentów była uwolniona od podatku w myśl odpowiadających regulacjom załączonych w art. 43 ust. 1 pkt 2 lub art. 113
5) podatników podatku od wartości dodanej, jeśli dostawa niniejszych asortymentów była opodatkowana podatkiem od wartości dodanej w myśl odpowiadających trybowi opodatkowania narzutu, a kupujący posiada dokumenty jednomyślnie potwierdzające nabycie towarów na niniejszych zasadach
Podsumowując, żeby mieć możliwość zastosować obliczenie podatku w systemie VAT marża, kupno musi być od osoby nie płacącej podatku, podatnika uwolnionego podmiotowo od podatku albo od podatnika, który przy dystrybucji użył zwolnienia przedmiotowego lub procedurę opodatkowania narzutu. Tłumacząc ogólnie, nabywca nie miał możliwości odliczyć na wcześniejszym etapie podatku VAT.
Płatnicy podatkowi autoryzowani do stosowania specjalnej procedury rozliczania podatku VAT, o którym mowa w artykule 119 i 120 ustawy o VAT, nie posiadają obowiązku podkreślenia na rachunku VAT swojej marży. W rachunku wpisują tylko koszt należności ogółem.