Spis z natury
W myśl ogólnej zasady swobody umów, wyrażonej w art. 3531k.c., strony tworzące umowę mogą ułożyć stosunek prawny, podług swego uznania, byleby jego zakres lub cel nie były przeciwstawne właściwościom stosunku, ustawie ani normom współżycia społecznego. Przepis ten stanowi wręcz o tym, że wykonanie pracy nie musi mieć charakteru pracowniczego, a zatem dopuszcza się jej wykonywanie w oparciu o umowę cywilną. W tym obszarze liczy się wola stron, którą należy przeanalizować w pierwszej kolejności.
Umowa o pracę – zatrudniony zobowiązuje się do świadczenia pracy określonego rodzaju, na rzecz pracodawcy. Pracodawca nadzoruje tę pracę, wyznacza jej miejsce oraz czas wykonania. Zobowiązuje się też do zatrudnienia kandydata oraz świadczenia mu opisanego w umowie wynagrodzenia. Oznacza to, iż bez względu na charakter zawartej przez strony umowy, przy wypełnieniu tych przesłanek, dana więź wiążąca zainteresowanych, będzie potraktowana jako umowa o pracę.
Nie jest możliwe zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy uchowaniu wykonywania pracy w jednakowych warunkach.
Umowa zlecenie – określa produkt albo usługę, jakie zatrudniony na umowę zlecenie obliguje się tworzyć na rzecz zleceniodawcy. W niniejszej sytuacji posiadamy dwa subiekty stosunku zobowiązaniowego - zamiast zatrudnionego i pracodawcy, istnieje zatrudniony na umowę zlecenie i zlecający pracę.
Umowa zlecenie i umowa o pracę są najczęstszymi formami przyjęć do pracy pracowników. Mimo, że na gruncie umowy o pracę oraz umowy zlecenia mogą być wykonane takie same usługi, to między tymi formami przyjęcia się do pracy jest kilka istotnych różnic:
Umowa o pracę
• Jest odpłatna. Pracownik nie może pozbyć się prawa do wynagrodzenia,
• Pomiędzy stronami występuje stosunek pracy,
• Stworzenie umowy o pracę zamiast umowy zlecenia, nie stwarza żadnych złych konsekwencji prawnych dla zlecającego,,
• Stronami umowy są zatrudniony i zatrudniający,
• Może być zawarta tylko z osoba fizyczną,
• Szczegółowo opisuje sposób oraz czas wypowiedzenia,
• Pracownik musi wykonywać pracę osobiście oraz wyświadczać polecenia pracodawcy,
• Pracownik jest z własnej woli podlegający zatrudniającemu,
• Pracownik musi spełniać ustalone powinności w wyznaczonym miejscu i czasie,
• Winna być utworzona w charakterze pisemnym. Jeżeli będzie zawarta słownie, zatrudniający winien maksymalnie w czasie 7 dni od dnia zaczęcia pracy, potwierdzić ją na piśmie,
• Podstawowa część wynagrodzenia powinna być zapłacona co miesiąc
• Osoba świadcząca umowę o pracę podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym.
Umowa zlecenie
• Może być odpłatna lub nieodpłatna,
• Zatrudniony nie ma obowiązku wypełniać określone polecenia w wyznaczonym miejscu i czasie,
• Zleceniodawca i przyjmujący zlecenie są równoprawnymi subiektami,
• Pomiędzy stronami zachodzi stosunek cywilnoprawny,
• Zawarcie umowy zlecenia miast umowy o pracę jest wykroczeniem przeciw prawom pracownika i podlega karze grzywny,,
• Stronami umowy są zleceniobiorca i zleceniodawca,
• Może zostać wypowiedziana w dowolnym terminie,
• Wynagrodzenie winno zostać wypłacone po wyświadczeniu zlecenia (lub w inny sposób opisany w umowie pomiędzy zlecającym a przyjmującym zlecenie),
• Może być związana w każdej formie: słownie, na piśmie lub w sposób dorozumiany,
• Mogą ją świadczyć przeróżne osoby, także osoby prawne i pozostałe podmioty nie posiadające osobowości prawnej,
• Co do zasady przyjmujący zlecenie winien świadczyć pracę osobiście. Może on jednak w szczególnych sytuacjach, za pozwoleniem zlecającego, powierzyć jej świadczenie komu innemu, co daje zlecającemu całkowitą gwarancję, że praca zostanie wykonana na czas. Za wybór osoby na zastępstwo odpowiedzialność ponosi bowiem przyjmujący zlecenie
• Osoba wykonująca zlecenie, może podlegać obowiązkowi polisy społecznej wyłącznie w sytuacjach wyraźnie określonych przez przepisy tyczące się polis społecznych.